برخی بازیها را میشود با چند جمله توضیح داد. میشود گفت یک شوتر است، یک نقشآفرینی است یا یک ماجراجویی جهانباز، اما بعضی آثار از همان نخستین نمایشهایشان حالتی رازآلود دارند، انگار خودشان هم نمیخواهند همهچیز را دربارهی خودشان فاش کنند. Pragmata سالها یکی از همین بازیها بود. عنوانی که بارها ناماش را شنیدیم، تصاویرش را دیدیم، دربارهاش حدس زدیم و هر بار پرسشهای بیشتری نسبت به پاسخها به دست آوردیم. حالا که Pragmata بالاخره به دست بازیکنان رسیده، میتوان فهمید چرا کپکام اینهمه روی آن حساس بوده است. این بازی صرفاً یک ماجراجویی علمیتخیلی دیگر نیست، یک تلاش است برای روایت داستانی انسانی در دل جهانی سرد، ماشینی و ناشناخته، جهانی که در آن فناوری به نقطهای رسیده که دیگر نمیتوان بهسادگی مرز میان انسان، هوش مصنوعی و ماشین را تشخیص داد.
Pragmata برای PS5 بازیایست که بیش از آنکه بخواهد با انفجارهای بزرگ یا صحنههای اکشن پرزرقوبرق تحتتأثیرتان قرار دهد، تلاش میکند حس کنجکاویتان را بیدار کند، همان حسی که باعث میشود بعد از پایان هر مرحله، دلتان بخواهد چند دقیقه بیشتر در این جهان عجیب بمانید و ببینید پشت درِ بعدی چه چیزی پنهان شده است.
بررسی بازی Pragmata
جهانی که بیشتر سؤال میپرسد تا پاسخ بدهد
یکی از جذابترین ویژگیهای Pragmata از همان دقایق ابتدایی خودش را نشان میدهد و آن اینکه بازی عجلهای برای توضیح دادن ندارد. در بسیاری از آثار امروزی، سازندگان آنقدر نگران گم شدن مخاطب هستند که مدام همه چیز را توضیح میدهند. اما اینجا شرایط متفاوت است. جهان بازی آرامآرام خودش را آشکار میکند. شما وارد محیطهایی میشوید که هم آشنا هستند و هم غریبه. تکنولوژیهایی را میبینید که هم پیشرفته اند و هم ترسناک. این ابهام، البته اگر درست مدیریت شود، یکی از بزرگترین نقاط قوت یک اثر علمیتخیلی است و Pragmata در بخش زیادی از مسیرش از این ویژگی بهخوبی استفاده میکند.

رابطهای که قلب داستان را میسازد
در مرکز ماجرا، رابطه میان شخصیت اصلی و دختر مرموزی قرار دارد که تقریباً تمامی اتفاقات داستان حول آن شکل میگیرد. نمیخواهم وارد جزئیات داستان شوم، چون بخش مهمی از لذت بازی در کشف همین رازهاست، اما چیزی که Pragmata را از بسیاری از آثار مشابه جدا میکند، این است که در نهایت بیش از آنکه پیرامون فناوری باشد، دربارهی ارتباط است، دربارهی اینکه چگونه انسانها حتی در سردترین و مصنوعیترین محیطها باز هم به دیگری نیاز دارند. این همان چیزی است که باعث میشود بسیاری از صحنههای بازی بعد از پایاناش در ذهن باقی بمانند.
طراحی هنری؛ جایی میان رؤیا و کابوس
راستاش را بخواهید، برخی از محیطهای Pragmata آنقدر چشمگیر هستند که چند بار ناخواسته حرکت را متوقف کردم تا فقط به آنها نگاه کنم. کپکام در طراحی بصری این بازی سراغ ترکیبی رفته که کمتر نمونهی مشابهی برای آن پیدا میشود. ایستگاههای فضایی عظیم، سازههای صنعتی، فناوریهای پیشرفته و سکوتی که تقریباً همه جا حضور دارد، فضایی خلق کردهاند که هم زیباست و هم کمی نگرانکننده.
این از آن جهانهایی است که دوست دارید در آن کاوش کنید، اما همزمان مطمئن نیستید واقعاً میخواهید مدت زیادی آنجا بمانید.

اکشن متفاوت از چیزی که انتظار دارید
اگر تصور میکنید Pragmata صرفاً یک شوتر علمیتخیلی است، احتمالاً غافلگیر خواهید شد. مبارزات بازی تلاش میکنند چیزی فراتر از شلیک مستقیم باشند. بخشی از درگیریها به استفادهی هوشمندانه از فناوری، تحلیل محیط و همکاری میان شخصیتها وابسته است. همین مسئله باعث شده اکشن بازی هویتی مستقل پیدا کند و صرفاً به تقلید از آثار شناختهشدهتر این ژانر محدود نشود.
هرچند گاهی این جاهطلبی باعث میشود ریتم بازی کمی نامنظم شود، اما در مجموع نتیجه جذاب از آب درآمده است.
موسیقی و سکوت؛ هر دو به یک اندازه مهماند
یکی از چیزهایی که کمتر دربارهاش صحبت میشود، طراحی صوتی این بازی است. این بازی خوب میداند چه زمانی باید موسیقی پخش کند و چه زمانی باید سکوت کند. گاهی همین سکوتها تأثیر بیشتری از یک ارکستر عظیم دارند. در برخی از بخشهای بازی، تنها صدایی که میشنوید صدای قدمهای خودتان است. همین موضوع حس تنهایی و دورافتادگی را به شکلی منتقل میکند که هیچ دیالوگی قادر به انجاماش نیست.

همهچیز هم بینقص نیست
Pragmata بازی جاهطلبی است و بازیهای جاهطلب معمولاً با ریسک همراهاند. گاهی روایت بیش از حد رازآلود میشود و برخی بازیکنان ممکن است احساس کنند بازی عمداً اطلاعات را پنهان میکند. در بعضی بخشها نیز ریتم داستان افت میکند و مسیر رسیدن به پاسخها طولانیتر از چیزی میشود که لازم است.
همچنین بعضی مکانیکهای گیمپلی آنقدر جذاب اند که آدم دوست دارد بیشتر از آنها استفاده کند، اما بازی زودتر از انتظار سراغ ایدههای جدید میرود. با این حال، این ضعفها بیشتر شبیه پیامد طبیعی جاهطلبی پروژه هستند تا مشکلات بنیادی.
اثری که جرأت متفاوت بودن دارد
بزرگترین تحسینی که میتوان از Pragmata کرد این است که تلاش نمیکند شبیه بازی دیگری باشد. در صنعتی که بسیاری از پروژههای بزرگ به فرمولهای امتحانپسداده وابسته اند، دیدن اثری که حاضر است مسیر خودش را برود اتفاق ارزشمندی است. حتی اگر همه ایدههایاش کامل نباشند، باز هم حس میکنید با محصولی طرف هستید که چیزی برای گفتن دارد.

یکی از کنجکاویبرانگیزترین بازیهای نسل جدید
Pragmata احتمالاً برای همه ساخته نشده است. کسانی که فقط خواهان اکشن بیوقفه هستند شاید ارتباط عمیقی با آن برقرار نکنند، اما اگر از آن دسته بازیکنانی هستید که دوست دارند در جهانی ناشناخته گم شوند، رازها را کنار هم بچینند و آرامآرام معنای اتفاقات را کشف کنند، این بازی میتواند یکی از متفاوتترین تجربههای شما روی پلیاستیشن 5 باشد.
بعضی بازیها را بعد از تمام شدن فراموش میکنیم. بعضی دیگر تا مدتها در ذهن باقی میمانند، نه به خاطر پاسخهایی که دادهاند، بلکه به خاطر پرسشهایی که ایجاد کردهاند. Pragmata به نظرم بیشتر به دستهی دوم تعلق دارد.
چرا دیسک بازی بخریم؟
نسخهی فیزیکی Pragmata برای PS5 علاوه بر ارزش کلکسیونی، امکان نگهداری دائمی بازی را بدون وابستگی کامل به سرویسهای دیجیتال فراهم میکند. همچنین دیسک بازی قابلیت فروش یا تعویض در آینده را دارد و برای علاقهمندان به مجموعه آثار کپکام، انتخابی ارزشمند محسوب میشود.
ویژگیهای شاخص Pragmata برای PS5
- نسخهی فیزیکی (دیسک) برای PS5
- ماجراجویی علمیتخیلی با داستانی رازآلود
- ساخته جدید کپکام
- گرافیک نسل نهمی و طراحی هنری چشمگیر
- روایت احساسی در دل جهانی آیندهنگر
- ترکیب اکتشاف، معما و اکشن
- محیطهای فضایی و فناوریهای پیشرفته
- طراحی صوتی و موسیقی اتمسفریک
- شخصیتهای مرموز و داستان چندلایه
- مناسب برای علاقهمندان آثار علمیتخیلی
- یکی از خاصترین بازیهای نسل جدید